หน่วยที่ 2 ดวงจันทร์
หัวเรื่อง 2.6 การสำรวจดวงจันทร์ เวลา 100 นาที

1. คำแนะนำการเรียน
1.1 ศึกษาวีดิทัศน์ เรื่อง อพอลโล
1.2 ศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้
1.3 ศึกษาเนื้อหา
1.4 สรุปสาระสำคัญแล้วบันทึกลงสมุดของนักเรียน
1.5 ตอบคำถามกิจกรรมที่ 17
1.6 ตรวจคำตอบจากแนวตอบกิจกรรมที่ 17
2. จุดประสงค์การเรียนรู้
อธิบายข้อมูลรายละเอียดของดวงจันทร์ได้อย่างถูกต้อง
3. เนื้อหา

การสำรวจดวงจันทร์

บัตรกิจกรรมที่ 17
คำสั่ง เมื่อนักเรียนศึกษาวีดิทัศน์ เรื่อง อพอลโล จบแล้ว ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ เสร็จแล้วให้ตรวจคำตอบจากบัตรเฉลยกิจกรรมที่ 17
1. นักบินอวกาศอพอลโล 11 มี 3 ท่าน ใครบ้างที่ได้ลงไปบนดวงจันทร์
2. เครื่องแต่งกายของนักบินอวกาศที่สวมใส่อยู่มีน้ำหนักเท่าไรบนโลกและเมื่ออยู่บนดวงจันทร์มีน้ำหนักประมาณเท่าไร
3. เพราะเหตุใดนักบินอวกาศทั้ง 3 จึงต้องถูกส่งไปอยู่ในสถานกักกันเป็นเวลา 3 สัปดาห์


การสำรวจดวงจันทร์
มนุษย์เราได้พยายามส่งยานอวกาศไปสำรวจดวงจันทร์กันอย่างมากมายเริ่มตั้งแต่ยานอวกาศที่ไม่มีมนุษย์บังคับก่อน ซึ่งในระยะ
แรก ๆ ได้ประสบความล้มเหลวอยู่หลายครั้งจนในที่สุดมนุษย์ก็ประสบความสำเร็จสามารถส่งยานอวกาศ ไปกระทบผิวดวงจันทร์เป็นครั้งแรก
เมื่อปี พ.ศ.2502 โดยยานลูนา 2 ของสหภาพโซเวียตรัสเซีย ต่อมาในปี พ.ศ.2504 ประธานาธิบดีจอห์นเอฟ เคนเนดี้ ประกาศว่าสหรัฐอเมริกา
จะต้องส่งมนุษย์ไปลงบนดวงจันทร์ให้ได้ก่อนปี พ.ศ.2513
ในการสำรวจดวงจันทร์นั้นมีประเทศที่ส่งยานอวกาศไปสำรวจดวงจันทร์ 2 ประเทศ คือ สหภาพโซเวียตรัสเซีย และสหรัฐอเมริกา
ซึ่งเป็นคู่แข่งทางด้านอวกาศ โดยสหภาพโซเวียตรัสเซียใช้โครงการลูนา2 - 21 ส่วนของสหรัฐอเมริกาใช้ยานอวกาศเรนเจอร์(Ranger)ในช่วง
พ.ศ.2504-2508 ต่อมาใช้ยานอวกาศออร์บิเตอร์(Orbiter)ในช่วง พ.ศ.2509-2510ต่อมาในช่วงปีพ.ศ.2509-2511 ใช้ยานอวกาศเซอร์เวเยอร์
(Surveyor) หลังจากนั้นจึงเป็นโครงการยานอวกาศอพอลโล(Apollo)

ยานอวกาศอะพอลโลของสหรัฐอเมริกาที่สำคัญ ๆ มีดังนี้
1. ยานอพอลโล 7 พามนุษย์อวกาศเดินทางรอบโลกได้สำเร็จ
2. ยานอพอลโล 8นำมนุษย์อวกาศสหรัฐอเมริกา 3 คนคือบอร์แมน โลเวลส์และแอนเดอร์ส ไป โคจรรอบดวงจันทร์เมื่อ 21 ธ.ค. 2511
นับเป็บมนุษย์พวกแรกที่เห็นพื้นผิวด้านหลังของดวงจันทร์

รูป 28 พื้นผิวด้านหลังของดวงจันทร์

3. ยานอพอลโล 10 ถูกส่งออกไปในวันที่ 18 พ.ค.2512 มีนักบินอวกาศ 3 คนคือ เซอร์แนน สแตฟ ฟอร์ด และยังไปทดสอบยานที่จะ
ลงดวงจันทร์เพื่อเตรียมไว้สำหรับยานอพอลโล 11โดยหย่อนตัวลงไปใกล้ผิวดวงจันทร์มากอยู่สูงจากดวงจันทร์เพียง 14 กม.เท่านั้น
4. ยานอพอลโล 11 ถูกส่งขึ้นไปเมื่อวันที่ 16 ก.ค.2512 นำนักบินอวกาศพวกแรกลงเหยียบพื้นผิว ดวงจันทร์สำเร็จ คือ นิล เออาร์ม
สตรอง และ เอดวินอี อัลควิน จูเนียร์ เมื่อวันที่ 20 ก.ค.2512 โดย มีไมเคิล คอลลินส์ ขับยานโคลัมเบียวนอยู่รอบ ๆ ดวงจันทร์ จุดที่ยานลงและ
จอดอยู่บนดวงจันทร์เรียกว่า ทะเลแห่งความสงบ อาร์มสตรองและอัลดรินใช้เวลาอยู่บนดวงจันทร์ประมาณ 22 ชั่วโมง เพื่อติดตั้งอุปกรณ์
ทางวิทยาศาสตร์เขาได้นำดินและหินบนดวงจันทร์กลับมายังโลกเกือบ70 ปอนด์ หินบางก้อนที่เขาเก็บมา อยู่ลึกลงไปใต้ผิวดวงจันทร์ประมาณ
2 - 5 เมตร
5. ยานอพอลโล 12 ถูกปล่อยขึ้นไปเมื่อวันที่ 14 พ.ย.2512 นำนักบินอวกาศ 2 คนคือชาร์ล คอนราดและอัลปีน เป็นผู้ลงไปสำรวจ
ดวงจันทร์และเดินสำรวจเพื่อเก็บก้อนหินไปไกลถึง 2 กิโลเมตร
6. ยานอพอลโล 13 ถูกปล่อยขึ้นไปเมื่อวันที่ 11 เม.ย.2513 แต่เกิดอุบัติเหตุระเบิดในยานอวกาศ ทำให้แบตเตอรี่ไฟฟ้าเสียหาย
จึงเดินทางกลับโดยไม่ได้ลงดวงจันทร์
7. ยานอพอลโล 14 ถูกปล่อยขึ้นไปเมื่อวันที่ 31 ม.ค.2514 นำมนุษย์อวกาศ อลันเชพาร์ดและ เอ็ดการ์มิทเชล ไปลงดวงจันทร์เขาใช้
รถเข็น อุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อทำให้เดินสำรวจได้ไกลมากยิ่งขึ้น
8. ยานอพอลโล 15 ถูกปล่อยขึ้นไปเมื่อวันที่ 26ก.ค.2514 นำมนุษย์อวกาศเดวิด สกอตและ เจมส์เออร์วิน ไปลงดวงจันทร์และนำรถ
ลูนาโรเวอร์ไปวิ่งสำรวจดวงจันทร์ด้วย จึงไปได้ไกลถึง 28 กิโลเมตร
9. ยานอพอลโล 16 ถูกปล่อยขึ้นไปเมื่อวันที่ 16 เม.ย.2515 นำมนุษย์อวกาศจอห์นยังและชาส์ลดุ๊ค ได้ใช้รถลูนาโรเวอร์ออกสำรวจ
และเก็บตัวอย่างหินแล้วเดินทางกลับ
10. ยานอพอลโล 17 ถูกปล่อยขึ้นไป 17 ธ.ค.2515 เป็นยานอวกาศลำสุดท้ายของสหรัฐอเมริกาที่ ไปสำรวจดวงจันทร์โดยนำเครื่อง
มือวิทยาศาสตร์หลายชนิดไปติดตั้งเพื่อศึกษาข้อมูลต่าง ๆ เพื่อศึกษาข้อมูลต่าง ๆ เช่น เครื่องวัดแผ่นดินไหว แผงดักจับลมสุริยะจากดวงอาทิตย์
แผงสะท้อนลำแสงเลเซอร์ ซึ่งเป็นประโยชน์ในด้านการสำรวจในโครงการอื่น ๆ ต่อไป
หลังจากยานอพอลโล 17 แล้วโครงการอพอลโลก็สิ้นสุดเพราะค่าใช้จ่ายสูงมาก เพื่อเป็นการลดค่าใช้จ่ายอันมหาศาลสหรัฐอเมริกา
ได้สร้างยานชนิดใหม่ขึ้น เรียกว่า กระสวยอวกาศ (Space shuttle) ลักษณะยานคล้ายเครื่องบินสามารถส่งมนุษย์อวกาศได้โดยตอนขึ้นจาก
โลกยังคงใช้จรวดหรือเครื่องบินพาไปแต่ตอนกลับลงสู่โลกใช้วิธีร่อนลงในสนามบินเช่นเดียวกับเครื่องบินทั่ว ๆ ไปและยังนำมาใช้ได้อีกกี่ครั้ง
ก็ได้

รูป 29 มนุษย์บนดวงจันทร์

ยานอวกาศลูนาของสหภาพโซเวียตรัสเซียมีที่สำคัญมีดังนี้
1. ลูนา 2 ปล่อยเมื่อวันที่ 12 ก.ย.2502 เป็นยานลำแรกที่มนุษย์สามารถส่งลงไปกระทบผิวดวงจันทร์
2. ลูนา 9 ปล่อยเมื่อวันที่ 31 ม.ค.2509 เป็นยานลำแรกที่สามารถลงจอดได้อย่างปลอดภัยบนดวงจันทร์
3. ลูนา 13ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 21 ธ.ค.2509 เป็นยานลำที่ 2 ที่สามารถลงจอดได้อย่างปลอดภัยบนดวงจันทร์
4. ลูนา 16 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 12 ก.ย.2513 สามารถลงจอดบนดวงจันทร์และนำตัวอย่างดินประมาณ 100 กรัมลงมายังโลกได้
5. ลูนา 17 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 10 พ.ย.2513 เป็นยานที่นำรถ 8 ล้อที่เรียกว่ายานลูนอคฮูด 1 ลงไปจอดบนดวงจันทร์
6. ลูนา 20ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 14 ก.พ.2515 ได้ปฏิบัติหน้าที่เช่นเดียวกับยานลูนา 16 ลงจอดบนดวงจันทร์ตรงที่เรียกว่า ทะเลแห่ง
ความสมบูรณ์
7. ลูนา 21ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 8 ก.ค.2516 เป็นยานที่นำลูนานอคฮูด 2 ลงจอดและปฏิบัติงานบนดวงจันทร์ได้ถึง 3 วัน
8. ลูนา 24 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 9 ส.ค.2519 ปฏิบัติเช่นเดียวกับลูนา 16

ยานอวกาศเรนเจอร์ของสหรัฐอเมริกาที่สำคัญมีดังนี้
1. เรนเจอร์ 7 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 28 ก.ค.2507 สามารถถ่ายภาพส่งกลับมายังโลกมากกว่า 4,300 ภาพ ก่อนขึ้นจากพื้นผิวดวงจันทร์
2. เรนเจอร์ 8ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 17 ก.พ.2508 สามารถถ่ายภาพดวงจันทร์แล้วส่งเป็นสํญญาณกลับมายังโลกมากกว่า 7,100 ภาพ
3. เรนเจอร์ 9 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 21 มี.ค.2508 สามารถส่งภาพของผิวดวงจันทร์กลับมาได้ มากกว่า 5,800 ภาพ ก่อนขึ้นจากพื้นผิว
ดวงจันทร์

ยานอวกาศเซอร์เวเยอร์ของสหรัฐอเมริกาที่สำคัญมีดังนี้
1. เซอร์เวเยอร์ 1ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 30 พ.ค.2509 เป็นยานลำแรกที่ถูกบังคับจากโลกให้ลงบนดวงจันทร์ได้อย่างนิ่มนวล
2. เซอร์เวเยอร์ 3 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 17 เม.ย.2510 ถ่ายทอดภาพกลับมาได้ถึง 6,300 ภาพ
3. เซอร์เวเยอร์ 5 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 8 ก.ย.2510 ตรวจดูแร่ธาตุบนดวงจันทร์
4. เซอร์เวเยอร์ 6 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 7 พ.ย.2510 สามารถถ่ายภาพได้ถึง 30,000 ภาพกลับมายังโลก
5. เซอร์เวเยอร์ 7 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 7 ม.ค.2511 เป็นยานลำสุดท้ายในโครงการนี้ ส่งภาพผิวดวงจันทร์ลงมากกว่า 17,000 ภาพ

ยานออร์บิเตอร์ของสหรัฐอเมริกาที่สำคัญมีดังนี้
1. ออร์บิเตอร์ 1 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่10 ส.ค.2509 เป็นยานลำแรกที่วนรอบดวงจันทร์แล้วถ่ายภาพกลับมายังโลกได้ 217 ภาพ
2. ออร์บิเตอร์ 2ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่6พ.ย.2509 เป็นยานที่โคจรรอบดวงจันทร์และถ่ายภาพของดวงจันทร์ด้านที่หันออกจากโลกรวม
411 ภาพ
3. ออร์บิเตอร์ 3 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 5 ก.พ.2510 ส่งภาพกลับมายังโลกได้ 297 ภาพ
4. ออร์บิเตอร์ 4 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 4 พ.ค.2510 ล้มเหลวไม่สามารถลงดวงจันทร์ได้
5. ออร์บิเตอร์ 5 ปล่อยขึ้นเมื่อวันที่ 1 ส.ค.2510 ถูกส่งไปโคจรรอบดวงจันทร์เป็นยานอวกาศลำสุดท้ายในชุดนี้
ผลการสำรวจดวงจันทร์ของโครงการอพอลโลทำให้ทราบว่าดวงจันทร์มีอายุใกล้เคียงกับโลกคือ ประมาณ 4,600 ล้านปีและในช่วง
1,500 ล้านปีแรกดวงจันทร์จะถูกลูกอุกกาบาตวิ่งเข้าชนจำนวนมากมาย ทำให้พื้นผิวดวงจันทร์เป็นหลุมเป็นบ่อมากมาย


รูป 30 พื้นผิวดวงจันทร์

จากการส่งยานอวกาศไปสำรวจดวงจันทร์และเก็บตัวอย่างหินลงมาศึกษาพบว่า
1. หินบนดวงจันทร์ประกอบด้วยหินบะซอลต์ที่เกิดจากการระเบิดของภูเขาไฟซึ่งขณะนี้ดับแล้ว

รูป 31 หินบนดวงจันทร์

2. หินที่พื้นผิวของดวงจันทร์เกิดจากลาวาของภูเขาไฟซึ่งไหลท่วมบริเวณกว้างใหญ่ เรียกว่า มาเรีย
3. ไม่พบหลักฐานอื่นใดที่แสดงว่าเคยมีสิ่งมีชีวิตอยู่เลย
4. บรรยากาศบนดวงจันทร์เบาบางมาก มีเพียงก๊าซฮีเลียมและก๊าซอาร์กอนเพียงเล็กน้อยจนกล่าวได้ว่าดวงจันทร์ไม่มีบรรยากาศห่อหุ้ม
เหมือนกับโลก
5. อุณหภูมิบนพื้นผิวของดวงจันทร์แตกต่างกันมากเพราะด้านที่ได้รับแสงอาทิตย์จะร้อนจัดจนถึงจุดเดือดของน้ำส่วนด้านที่ไม่ได้รับ
แสงอาทิตย์จะมีอุณหภูมิเย็นจัดถึง -80C
6. บนดวงจันทร์ไม่มีสนามแม่เหล็กเหมือนบนโลกจึงไม่สามารถกรองและดักจับรังสีที่เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต
7. จากการตรวจกัมมันตรังสีพบว่ามีกัมมันตรังสีมากที่บริเวณพื้นผิวชั้นบนและมีน้อยในที่ซึ่งลึกลงไป
8. ดวงจันทร์เล็กกว่าโลกมากมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1/4 ของโลกมีมวลประมาณ 1/8 ของ โลก ทำให้มีแรงโน้มถ่วงที่ผิว
ประมาณ 1/6 ของแรงโน้มถ่วงที่ผิวโลก


ข้อสมมติฐานและข้อเปรียบเทียบที่น่าสนใจเกี่ยวกับดวงจันทร์
1. ถ้าเราไปยืนบนดวงจันทร์ทางด้านที่หันเข้าหาโลกจะเห็นโลกลอยนิ่งอยู่บนท้องฟ้า มีสีขาวแกมฟ้า สวยงามมาก ซึ่งจะเห็นเป็นเสี้ยว
มืดบ้าง สว่างบ้างเหมือนกับที่คนบนโลกเห็นดวงจันทร์
2. บนดวงจันทร์มีกลางวัน กลางคืนเช่นเดียวกัน แต่โลกหมุนรอบตัวเองเพียง 24 ชั่วโมง จึงมีกลางวัน กลางคืนเพียง12 ชั่วโมง
แต่ดวงจันทร์หมุนรอบตัวเองใช้เวลา 30 วัน จึงเป็นกลางวัน 15 วัน และกลางคืน 15 วัน

บัตรกิจกรรมที่ 16
คำสั่ง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ เสร้จแล้วให้ตรวจคำตอบจากแนวตอบกิจกรรมที่ 16
1. ยานอวกาศที่นำนักบินลงไปบนดวงจันทร์สำเร็จเป็นครั้งแรกคือยานอะไรและมีนักบินอวกาศคนใดบ้าง
2. นักเรียนชั่งน้ำหนักบนโลกได้ 60 กิโลกรัมถ้านักเรียนขึ้นไปชั่งน้ำหนักบนดวงจันทร์จะหนักเท่าไร
3. บนดวงจันทร์มีกลางวัน กลางคืนหรือไม่ เพราะเหตุใด
4. อุณหภูมิบนพื้นผิวดวงจันทร์มีความแตกต่างกันอย่างไร
5. จากการสำรวจพื้นผิวดวงจันทร์ประมาณได้ว่าดวงจันทร์มีอายุประมาณ 4,600 ล้านปีอยากทราบว่าพื้นผิวของดวงจันทร์
ส่วนใหญ่ประกอบด้วยหินอะไร

 
     
 
กลับหน้าหลัก , ย้อนกลับ , ต่อไป